…روزی نوشت

روزنامه ملیت چاپ ترکیه از ارتباط بین گروه “ارگنه کون” و موساد نوشته و اینکه یک خاخام یهودی عضو این گروه به کانادا فرار کرده.

در مورد صحت این جور اخبار همیشه تردید جدی هست. اما بسیاری از خبرها همین طور هستند و بنابراین انسان می خواهد چنین اخباری را نیز در پازل قرار دهد.

اگر مثل بعضی از هموطنان بخواهیم ساده به قضیه نگاه کنیم خیلی راحت خواهیم بود. دولتی اسلام گرا بر سر کار است و اسرائیلی ها هم با اسلام مشکل دارند. در نتیجه دوست داشتند از طریق چنین گروهی موجب سقوط آن دولت شوند یا حداقل آن را متزلزل کنند.

اما دنیای سیاست را اصلا نمی توان ایدئولوژیک فهمید. در سیاست هیچ ضرورتی ندارد که اسرائیل با هر گروه اسلام گرایی, صرفا به دلیل این عنوان, مشکل داشته باشد. در نتیجه, بر فرض صحت این خبر, تحلیلش واقعا سختتر می شود.

اینکه ترکیه با اسرائیل روابط نزدیکی دارد امر مورد تردیدی نیست و به نظر می رسد کم و بیش این رابطه در دولت اسلام گراها هم حفظ شده باشد. به علاوه در دولت جدید ترکیه دیپلماسی بسیار فعال تری در پیش گرفته شده که از جمله موجب شد اسرائیل و سوریه پس از چند سال با واسطه گری ترکیه, مذاکره غیر مستقیم(و فعلا ناکام) داشته باشند. مطمئنا چنین مذاکره ای در جهت خواست اسرائیل هم بود. بنابراین دیپلماسی فعال تر ترکیه لااقل از جهاتی موافق منافع منطقه ای اسرائیل هم بوده. هر چند مثلا از جهت تلاش ناکام ترکیه برای نزدیکی آمریکا و ایران کاملا متضاد با منافع اسرائیل باشد.

از طرف دیگر توجه به این امر هم لازم است که گروه ارگنه کون آن طور که اعلام شده گروهی برای ساقط کردن دولت ترکیه بوده. بنابراین همکاری با آن, همکاری در جهت ساقط کردن دولت اسلام گرای ترکیه بوده.

شاید در دولت جدید ترکیه در مواردی اختلافاتی با اسرائیل پیش آمده باشد. اما به نظر نمی رسد تغییر آنچنانی در روابط سابق پدید آمده باشد که اسرائیل بخواهد از طریق سازمان اطلاعاتی خود سقوط دولت اسلامگرا را موجب شود. مگر اینکه اختلافاتی در پس پرده باشد که از دید ناظر بیرونی مخفی بماند. اختلافاتی که در صورت وجود و با توجه به منافع منطقه ای اسرائیل, احتمالا جنبه نظامی داشته باشند.

با توجه به این احتمال و به علاوه نقش محوری ایران در برنامه های نظامی و غیرنظامی اسرائیل, احتمال مربوط بودن چنین اختلافی به ایران وجود دارد. درگیری های نظامی مختلف اسرائیل هیچ کدام ارتباط خاصی به ترکیه ندارد. اما در مورد ایران, اسرائیل دو راه برای تجاوز دارد. آسمان عراق مشکلات خاص خودش را دارد. از طرفی نیاز به مجوز آمریکا برای عبور است و از طرف دیگر برای آمریکا دادن چنین اجازه ای تبعات شدیدی خواهد داشت. پس در این میان آسمان ترکیه اهمیت زیادی پیدا می کند. به نظر می رسد شکی هم در این نباشد که مثلا دولت قبل از دولت اسلام گرای کنونی امکان همکاری بیشتری در این مورد داشت.