…روزی نوشت

ظاهرا از حدود یک ماه قبل اطلاعیه ای برای بعضی از کسبه قم فرستاده شده که در هنگام نماز ظهر و عصر باید نیم ساعت تعطیل کنند. فکر کنم سابق بر این لااقل در مورد نماز جمعه چنین اجباری بوده. منظور از بعضی کسبه هم احتمالا کسبه اطراف حرم باشد.

چند نکته درباره این اطلاعیه به نظرم آمد:

۱-مبنای شرعی چنین اجباری چیست؟ من هر چه فکر می کنم دلیل شرعی برای چنین اجباری پیدا نمی کنم. در زمان نماز جمعه بر مسلمانان واجب است که تجارت و کسب و کار نکنند. البته این در زمان وجوب نماز جمعه بوده و الان که اکثر فقهای شیعه به وجوب نماز جمعه در زمان عدم حضور امام معتقد نیستند حتی در زمان نماز جمعه هم به سختی می توان فتوا به حرمت کسب و کار داد. به علاوه حتی در صورت حرمت کسب و کار, این مسئله اصلا حکومتی نیست. یعنی به این صورت نبوده که اگر کسی در زمان نماز جمعه معامله کرد باید تعزیر هم بشود. بلکه گناه محسوب میشده.

۲-در قسمتی از اطلاعیه با ذکر اعلام آمادگی اکثریت کسبه به نوعی تلویحا این امر را با موافقت خود کسبه دانسته. در حالی که اولا چنین کاری نیاز به مبنای شرعی دارد. ثانیا اگر مبنای شرعی داشت دیگر نظر اکثریت کسبه اهمیتی نداشت. و ثالثا اگر نظر افراد در این مسئله مطرح باشد حتی مخالف بودن یک نفر هم تاثیرگذار است. یعنی اکثریت نمی تواند همان یک نفر را هم مجبور کند.

۳-تفاوت نماز ظهر و عصر با بقیه نمازها چیست؟ اگر اصل مسئله را هم بپذیریم این تفاوت گذاشتن بین نمازها واقعا بی معنی و غیر قابل هضم است. مگر اینکه در مورد بقیه نمازها هم اطلاعیه های جداگانه ای در کار باشد!

۴-در پایان اعلامیه به شایسته بودن این امر برای شهر قم اشاره شده. اما شایسته بودن به هیچ وجه دلیل خوبی برای اجبار مردم به کاری نیست. به علاوه اگر احترام به نماز مد نظر است که دیگر این شهر و آن شهر ندارد. از دیدگاه شرعی هم شهر قم هیچ حکم خاصی نسبت به بقیه شهرها ندارد. بعضی شهرها مثل مکه و مدینه در بعضی مسائل حکمشان استثناست که البته در مورد آنها هم مسئله مطرح در این اطلاعیه استثنا نشده.

این نکات به ذهن بنده رسید. اگر در موردی اشتباه کرده ام لطفا حتما تذکر بدهید.